Mahkeme Aşamasindaki İki Sendikalaşma Mücadelesi: Samka Metal Ve Balnak
Samka Metal Direnişi: Sendikanın Adı Yetti
İstanbul Kurtköy’de 90 işçinin çalıştığı Samka Metal fabrikasında, 4 ay boyunca gizli bir şekilde örgütlenen işçilerin örgütlülüğü, tam toplu bir şekilde sendikaya üye olacakları sırada ortaya çıktı ve işveren toplam 13 kişiyi çeşitli bahanelerle işten attı. İşten atılanlar arasında, iş kazası geçirdiği için rapor almış bir işçi de vardı. DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş’e üye olan işçilere, patron Türk-Metal’e geçmeleri halinde işlerinden olmayacağını söyledi. Bunu kabul etmeyen işçiler, fabrika dışında direnişe başlayınca, bu sefer içerdeki işçilerle dışardakileri yalıtmak için girişimlere başladı. Fabrika dışarıyla irtibatı kesecek sarı bir brandayla kaplandı, patron bir yandan direnişteki işçilerin “terörist” oldukları iddiasını yaymaya çalışırken, diğer yandan çalışan işçilerin koşullarını düzeltmeye çalıştı. İşçileri taşımak için servisler kondu, daha önce musluk suyu içen işçilere içme suyu sağlandı, yenilmeyecek durumdaki yemekler düzeltildi. Direnişteki işçilerin ifadesiyle, “sendikanın adı koşulları düzeltmeye yetmişti”. Bununla birlikte, ziyarete gittiğimiz zaman yanlarında hiçbir sendikacı olmayan bu işçiler, 90 günün sonunda, patronun yalıtma girişimleri sonucu içerideki işçilerden bekledikleri desteği alamayınca, 11 Ağustos’ta direnişi bitirdiler ve açılan davaların sonucunu beklemeye başladılar.
Balnak’ta Sendikalaşma Çabası: İşçilerin Taşeronun Taşeronuna Geçirilmesi
İstanbul Gebze bölgesinde, başta P&G firması olmak üzere bir çok firmaya taşeron olarak iş yapan Balnak firmasında işçiler, maruz kaldıkları baskılar ve kötü çalışma koşullarına karşı, DİSK’e bağlı Nakliyat-İş sendikasına üye oldular. Bir yıl kadar süren örgütlenme sonunda, yetki alacak çoğunluğu elde ettiklerini düşünerek bakanlığa başvuran sendika, firmanın bakanlıkta daha önce görünmeyen bir işletmesinin olduğunun ortaya çıkmasıyla çoğunluk sağlayamadığını gördü. Firma, para yardımı, 10 yıl iş güvencesi gibi vaatlerle, sendikalı üyeleri istifa ettirip taşeron firmalara geçirmeye çalışırken, sendika iş durdurma gibi eylemlerle sendikayı firmaya kabul ettirme hazırlığı yapıyordu. Burada elde edilecek bir sendikal kazanım, Balnak’ın taşeronluk yaptığı bir çok firmadaki işçileri de doğrudan etkileyecekti. Bu sırada asılsız bir ihbarla sendika yöneticilerinin tutuklanıp bir ay süreyle tutuklu kalmaları, firmanın meydanı boş bulmasını ve bu süre içinde örgütlülüğü dağıtmasını sağladı. Sendika, şu anda kalan az sayıda Balnak üyesiyle birlikte, 87 ve 98 nolu ILO sözleşmelerine dayanarak toplu sözleşme hakkını kullanmak için dava açmış durumda.
Bu iki örnekte de görüldüğü gibi, sanayinin geliştiği her yerde, işçiler doğal bir eğilimle çalıştıkları yerde sendikalı olmaya yönelmektedir. Ne var ki mevcut sendikal dağınıklık ortamında, farklı farklı yerlerde ortaya çıkan bu sendikalaşma mücadeleleri arasında bağlantının kurulamaması, işçilerin doğru bir şekilde yönlendirilememesi ve bundan yararlanan kapitalistlerin sendikalaşma girişimlerini baltalaması için uygun bir alan yaratmaktadır.
İŞÇİ BİRLİĞİ KOLEKTİFİ